Jak wyczyścić BIK i poprawić swoją historię kredytową

Wielu konsumentów, którzy napotykają trudności w uzyskaniu kredytu, słyszy, że mają „zły BIK” albo że ich „BIK wymaga wyczyszczenia”. Choć pojęcie „czyszczenia BIK” nie występuje w przepisach prawa, w języku potocznym oznacza najczęściej usunięcie negatywnych wpisów lub poprawę scoringu, aby zwiększyć swoją wiarygodność kredytową. Co ważne – proces ten można przeprowadzić samodzielnie i bez żadnych kosztów, bez korzystania z pośredników, którzy często oferują płatne „czyszczenie BIK” o wątpliwej skuteczności.

Biuro Informacji Kredytowej nie podejmuje decyzji o udzieleniu kredytu – jedynie gromadzi, przetwarza i udostępnia dane instytucjom finansowym. Jeśli informacje w bazie są nieaktualne, błędne lub podlegają usunięciu, konsument ma prawo zgłosić wniosek o ich korektę. „Czyszczenie BIK” może zatem oznaczać:

• usunięcie danych po zakończeniu umowy kredytowej (jeśli nie ma zaległości i nie wyraziłeś zgody na ich dalsze przetwarzanie),

• sprostowanie błędnych lub niezgodnych z rzeczywistością danych,

• usunięcie danych o zaległościach, które zostały spłacone i upłynął odpowiedni okres przetwarzania,

• poprawę własnego scoringu poprzez działania wpływające pozytywnie na historię kredytową.

Zgodnie z przepisami, dane w BIK mogą być przetwarzane:

• do 5 lat po spłacie kredytu, jeśli klient wyraził zgodę na przetwarzanie danych pozytywnych (np. dobrze spłacony kredyt),

• do 5 lat bez zgody, jeśli wystąpiły opóźnienia w spłacie przekraczające 60 dni i bank poinformował klienta z odpowiednim wyprzedzeniem,

• do 12 lat, jeśli dane są przetwarzane wyłącznie na potrzeby statystyczne – wtedy nie są dostępne dla banków analizujących zdolność kredytową.

W pozostałych przypadkach dane powinny zostać usunięte niezwłocznie po zakończeniu umowy kredytowej.

Pierwszym krokiem powinno być dokładne sprawdzenie treści raportu. Można to zrobić za darmo raz na pół roku przez stronę www.bik.pl, po założeniu konta i potwierdzeniu tożsamości.

Przejrzyj raport i sprawdź:

• które zobowiązania zostały już spłacone,

• czy zgodziłeś się na ich dalsze przetwarzanie po spłacie,

• czy są wpisy z zaległościami powyżej 60 dni, ale spłaconymi ponad 5 lat temu,

• czy któryś wpis zawiera błędy (np. zły termin spłaty, błędna kwota zaległości).

Wniosek należy skierować do banku lub firmy pożyczkowej, która przekazała dane do BIK. BIK nie decyduje o usunięciu informacji – wykonuje tylko dyspozycje instytucji finansowej.

We wniosku warto podać:

• dane osobowe i numer umowy kredytowej,

• podstawę prawną (np. brak zgody na dalsze przetwarzanie danych po spłacie),

• prośbę o usunięcie lub korektę danych i przekazanie dyspozycji do BIK.

Wzory takich pism są dostępne na stronie BIK oraz wielu portalach konsumenckich.

Bank ma obowiązek odpowiedzieć w ciągu 30 dni. Jeśli zaakceptuje wniosek, przekaże do BIK dyspozycję usunięcia wpisu lub jego korekty. W praktyce zmiany widoczne są w systemie BIK po kilku dniach.

Jeśli dane są przetwarzane bez Twojej zgody, a nie zachodzą przesłanki do ich dalszego przechowywania, możesz złożyć pisemny sprzeciw wobec przetwarzania danych osobowych. Wniosek ten również składa się do instytucji, która przekazała dane.

Tak – i to również można zrobić samodzielnie, choć nie jest to proces natychmiastowy. Dobre praktyki obejmują:

• terminowe spłacanie bieżących zobowiązań,

• unikanie zaległości choćby jednodniowych,

• nieprzekraczanie limitów na kartach kredytowych,

• spłacanie zadłużenia przed terminem płatności,

• nie składanie zbyt wielu wniosków kredytowych jednocześnie.

Z biegiem czasu historia w BIK będzie się poprawiać, a scoring wzrastać.

Na rynku działają firmy, które oferują „czyszczenie BIK za opłatą”, czasem obiecując usunięcie wszystkich negatywnych wpisów niezależnie od podstawy prawnej. Takie usługi są zazwyczaj kosztowne, nieskuteczne i mogą prowadzić do naruszenia przepisów. Nikt nie ma prawa „wymazywać” danych z BIK bez uzasadnienia – ani pośrednik, ani prawnik, ani sam BIK.