Nazwa brzmi nieco archaicznie - pochodzi od francuskiego słowa oznaczającego "unieważniać" - ale list mazalny to dokument o bardzo praktycznym znaczeniu. Bez niego nie da się formalnie uwolnić nieruchomości od hipoteki, nawet jeśli kredyt został już dawno spłacony w całości. Wyjaśniamy, czym dokładnie jest i jak go zdobyć.
Czym jest list mazalny?
To dokument wystawiany przez wierzyciela hipotecznego - najczęściej bank - potwierdzający, że dane zobowiązanie zostało całkowicie uregulowane, a wierzyciel zgadza się na wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej. W polskim systemie prawnym sam fakt spłaty kredytu nie usuwa automatycznie wpisu hipoteki - potrzebne jest formalne działanie, a właśnie list mazalny stanowi podstawę do złożenia wniosku o jej wykreślenie.
Kiedy jest potrzebny?
Najczęściej dokument ten okazuje się niezbędny w trzech sytuacjach: gdy kredyt hipoteczny został spłacony w całości (przed terminem lub zgodnie z harmonogramem), gdy zobowiązanie zostało przeniesione do innego banku w ramach refinansowania, albo gdy dług spłacił nowy właściciel nieruchomości - np. przy zakupie mieszkania z rynku wtórnego obciążonego jeszcze hipoteką poprzedniego właściciela. W każdym z tych przypadków formalny wpis w dziale IV księgi wieczystej dalej istnieje, mimo że samo zobowiązanie już nie.
Jak go zdobyć?
Dokument wystawia instytucja, na rzecz której ustanowiono hipotekę - zwykle bank, czasem SKOK. Nie dzieje się to automatycznie po spłacie kredytu - trzeba samodzielnie złożyć pisemny wniosek, osobiście w placówce, przez infolinię albo za pośrednictwem bankowości elektronicznej. Bank sam weryfikuje, czy zobowiązanie faktycznie zostało w pełni uregulowane, a następnie wydaje dokument - do odbioru osobistego albo z przesyłką pocztową.
Część banków wystawia list mazalny bezpłatnie, traktując go jako naturalny element zamknięcia zobowiązania, inne pobierają niewielką opłatę manipulacyjną, zwykle rzędu kilkudziesięciu do kilkuset złotych - wysokość tej opłaty znajdziesz w tabeli opłat i prowizji danego banku.
Co powinien zawierać?
Dokument musi mieć formę pisemną i zawierać kilka kluczowych elementów: dane banku jako wierzyciela, dane kredytobiorcy, numer i datę umowy kredytowej, numer księgi wieczystej, jednoznaczną zgodę na wykreślenie hipoteki oraz podpisy osób upoważnionych do reprezentowania banku. Przy kredytach w walucie obcej lub o zmiennym saldzie dokument bywa uzupełniony o dodatkowe oświadczenia potwierdzające pełne zamknięcie zobowiązania.
Co dalej z tym dokumentem?
Sam list mazalny to dopiero połowa drogi. Żeby faktycznie usunąć wpis, trzeba złożyć wniosek do sądu wieczystoksięgowego, dołączając oryginał listu mazalnego, wypełniony formularz KW-WPIS z zaznaczoną opcją wykreślenia oraz dowód wniesienia opłaty sądowej. Po zatwierdzeniu wniosku przez sąd dział IV księgi wieczystej zostaje zaktualizowany, a nieruchomość formalnie uwolniona od obciążenia.
Warto pamiętać, że mieszkanie można sprzedać nawet bez wcześniej uzyskanego listu mazalnego, jeśli hipoteka wciąż formalnie istnieje - w praktyce nowy nabywca często spłaca pozostały dług za sprzedającego, a dokument uzyskuje się już po finalizacji transakcji. Jeśli jednak kredyt został już dawno spłacony, a wpis wciąż figuruje w księdze, brak listu mazalnego może niepotrzebnie opóźnić przyszłą sprzedaż - dlatego lepiej zadbać o niego z wyprzedzeniem.