Prolongata kredytu – na czym polega i kiedy się opłaca?

Prolongata kredytu to zmiana warunków umowy, która ma na celu dostosowanie harmonogramu spłat do aktualnych możliwości finansowych klienta. Najczęściej polega ona na wydłużeniu okresu kredytowania lub przesunięciu terminu spłaty jednej lub kilku rat. Dzięki takiemu zabiegowi rata miesięczna staje się niższa, a kredytobiorca zyskuje więcej czasu na uregulowanie zobowiązania.

Należy jednak pamiętać, że prolongata nie zmniejsza całkowitego zadłużenia. Wręcz przeciwnie – prowadzi zazwyczaj do jego zwiększenia, ponieważ odsetki naliczane są przez dłuższy czas. Z punktu widzenia banku jest to rozwiązanie bezpieczne, ponieważ instytucja nadal zarabia na odsetkach, a jednocześnie zmniejsza ryzyko powstania zaległości w spłacie.

Nie każdy klient i nie w każdej sytuacji może liczyć na przedłużenie spłaty. Banki najczęściej przychylają się do wniosku osób, które dotychczas rzetelnie regulowały swoje zobowiązania, a trudności mają charakter przejściowy. Prolongata kredytu stosowana jest najczęściej w przypadku utraty pracy, nagłych wydatków związanych z leczeniem oraz czasowego spadku dochodów (np. gdy źródłem dochodów jest biznes sezonowy).

W przypadku kredytów hipotecznych banki są bardziej elastyczne, ponieważ zabezpieczeniem jest nieruchomość. W kredytach gotówkowych czy konsumpcyjnych decyzja banku zazwyczaj jest znacznie bardziej restrykcyjna. Niezależnie od rodzaju zobowiązania, każdorazowo przed udzieleniem prolongaty kredytu instytucja analizuje zdolność kredytową klienta i ocenia ryzyko dalszej spłaty.

Aby skorzystać z prolongaty, należy złożyć odpowiedni wniosek w banku. Zazwyczaj wystarczy wypełnić formularz dostępny w placówce lub przez bankowość elektroniczną. Klient powinien wskazać, jakie zmiany chciałby wprowadzić – czy chodzi o wydłużenie całego okresu spłaty, czy jedynie o przesunięcie terminu jednej raty.

Bank często, choć nie zawsze prosi o dodatkowe dokumenty potwierdzające sytuację finansową,. Najczęściej jest to zaświadczenie o zarobkach, PIT, zestawienie wydatków, a w przypadku nagłej choroby – dokumentacja medyczna. Po analizie wniosku instytucja przedstawia propozycję nowego harmonogramu. Zmiany wymagają podpisania aneksu do umowy kredytowej. Dopiero po jego zawarciu prolongata kredytu wchodzi w życie.

Koszt prolongaty składa się z dwóch elementów. Pierwszym jest opłata za przygotowanie aneksu do umowy, która w zależności od banku może wynosić od kilkudziesięciu do kilkuset złotych. Drugim elementem są wyższe koszty całkowite kredytu – wynikające z dłuższego okresu spłaty i naliczania odsetek przez dłuższy czas.

Przykład: Jeśli kredytobiorca zaciągnął kredyt hipoteczny w wysokości 300 000 zł na 25 lat, a następnie wydłużył okres spłaty o 5 lat, jego rata miesięczna spada średnio o 200–300 zł, w zależności od oprocentowania. Jednak całkowity koszt kredytu wzrasta nawet o kilkadziesiąt tysięcy złotych, ponieważ odsetki naliczane są przez dodatkowe lata, a kapitał wolniej się spłaca. Niektóre banki rezygnują z pobierania opłat za aneks lub proponują prolongatę na preferencyjnych warunkach. Dlatego zawsze dobrze jest sprawdzić aktualną tabelę opłat i prowizji.

Decyzja o prolongacie powinna być dobrze przemyślana. Jest to rozwiązanie korzystne, jeśli kredytobiorca potrzebuje czasowej ulgi w budżecie domowym i chce uniknąć problemów ze spłatą rat. Dzięki niższym ratom łatwiej zachować płynność finansową i nie dopuścić do zaległości wobec banku, a te skutkują przecież wpisem do rejestru dłużników.

Co więcej, prolongata kredytu opłaca się w sytuacjach przejściowych trudności finansowych, kiedy istnieje realna szansa poprawy sytuacji w najbliższych miesiącach. Stanowi także dobre rozwiązanie, jeśli kredytobiorca planuje nadpłatę kredytu w przyszłości – wtedy wydłużony okres spłaty nie musi oznaczać znacząco wyższych kosztów całkowitych.

Z kolei jeśli problemy finansowe są trwałe, prolongata jedynie odwlecze w czasie narastanie zadłużenia. W takich przypadkach dużo lepszym wyjściem jest konsolidacja zobowiązań, restrukturyzacja zadłużenia albo sprzedaż części majątku, aby zmniejszyć wysokość obciążenia.