Raport BIK: klucz do lepszej zdolności kredytowej i finansowej stabilności

Biuro Informacji Kredytowej (BIK) zostało powołane w 1997 roku z inicjatywy Związku Banków Polskich. Jego głównym celem jest gromadzenie, przechowywanie i udostępnianie informacji na temat zobowiązań kredytowych klientów indywidualnych i przedsiębiorców.

BIK współpracuje ze wszystkimi bankami komercyjnymi w Polsce, większością banków spółdzielczych, a także z firmami pożyczkowymi i SKOK-ami. Oznacza to, że każda osoba posiadająca kredyt, pożyczkę, kartę kredytową, debet czy nawet zakupy ratalne figuruje w bazie BIK – niezależnie od tego, czy spłaca zobowiązanie terminowo, czy nie.

Raport BIK to szczegółowe zestawienie informacji dotyczących historii kredytowej danej osoby. Może zawierać:

• listę aktualnych zobowiązań kredytowych, ich wysokość, datę zawarcia umowy, liczbę rat i saldo pozostałe do spłaty,

• informacje o spłaconych wcześniej kredytach i pożyczkach,

• dane o ewentualnych opóźnieniach w spłatach: ich długość, częstotliwość i wartość zaległości,

• ocenę punktową, czyli tzw. scoring BIK – punktową ocenę wiarygodności finansowej,

• zapytania kredytowe, czyli listę instytucji, które pytały o dane klienta w określonym czasie.

Raport może również zawierać dane ostrzegawcze, np. wpisy pochodzące z Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor, jeśli dana osoba zalega z innymi zobowiązaniami, np. za czynsz, telefon czy alimenty.

Banki i inne instytucje finansowe bardzo często zaczynają analizę wniosku kredytowego od sprawdzenia raportu BIK. To na jego podstawie oceniają nie tylko to, czy klient ma już inne zobowiązania, ale też jak radził sobie z ich spłatą w przeszłości. Nawet drobne opóźnienia mogą być sygnałem ostrzegawczym.

Co istotne – posiadanie historii w BIK nie jest czymś negatywnym. Wręcz przeciwnie – brak historii kredytowej może działać na niekorzyść, ponieważ bank nie ma żadnych danych, na podstawie których mógłby ocenić wiarygodność klienta. Osoby, które nigdy nie korzystały z kredytu, są dla systemu „niewidzialne” i traktowane jako nieprzewidywalne.

Jednym z elementów raportu jest scoring, czyli ocena punktowa wyrażona w skali od 1 do 100. Im wyższy wynik, tym mniejsze ryzyko kredytowe z punktu widzenia banku. Na punktację wpływają takie czynniki jak:

• terminowość spłat,

• liczba aktywnych kredytów,

• częstotliwość zapytań o nowe produkty kredytowe,

• poziom wykorzystania przyznanych limitów (np. kart kredytowych).

Dobrze zarządzana historia kredytowa, nawet przy wielu zobowiązaniach, może skutkować bardzo wysokim scoringiem.

Każda osoba ma prawo do bezpłatnego wglądu do swoich danych w BIK raz na pół roku. Można to zrobić:

• przez stronę internetową www.bik.pl, po założeniu konta i potwierdzeniu tożsamości,

• osobiście w centrali Biura Informacji Kredytowej w Warszawie,

• listownie, wysyłając wniosek wraz z dokumentem tożsamości.

Dostępny jest także raport płatny, zawierający więcej szczegółów, ocenę scoringową, alerty o próbach wyłudzeń oraz historię zapytań kredytowych. Koszt takiego raportu w wersji jednorazowej to kilkadziesiąt złotych, a w pakiecie rocznym – mniej niż 100 zł.

Co do zasady, dane pozytywne (o terminowo spłaconych kredytach) mogą być przechowywane przez BIK przez maksymalnie 5 lat – ale tylko za zgodą klienta. Dane o opóźnieniach w spłacie mogą być przetwarzane nawet bez zgody, jeżeli zaległość przekraczała 60 dni i minęło 30 dni od poinformowania klienta o zamiarze przetwarzania.

W praktyce oznacza to, że klient może wystąpić z wnioskiem o usunięcie lub ograniczenie przetwarzania danych, ale nie zawsze będzie to skuteczne – zwłaszcza jeśli wpis dotyczy zaległości. Usunięcie danych nie oznacza również wymazania negatywnej historii z dnia na dzień.