Separacja bywa mylona z rozwodem, choć w polskim prawie to dwie odrębne instytucje, o różnych konsekwencjach - również w kontekście wspólnego kredytu hipotecznego. Wyjaśniamy, na czym polega ta różnica i co się dzieje ze zobowiązaniem wobec banku.
Czym różni się separacja od rozwodu?
Separacja to formalne orzeczenie sądu, które rozdziela pożycie małżonków, ale nie kończy samego małżeństwa - w przeciwieństwie do rozwodu, który małżeństwo formalnie rozwiązuje. Osoby w separacji nie mogą zawrzeć nowego małżeństwa, dopóki nie przeprowadzą pełnego rozwodu, ale w praktyce funkcjonują niezależnie od siebie - mogą mieszkać osobno, prowadzić odrębne finanse i podejmować samodzielne decyzje majątkowe.
Co dzieje się ze wspólnym kredytem?
Z perspektywy banku separacja nie zmienia nic w zakresie umowy kredytowej - oboje małżonkowie pozostają współkredytobiorcami, odpowiedzialnymi solidarnie za spłatę zobowiązania, dokładnie tak samo jak przed orzeczeniem separacji. Bank nie jest stroną postępowania sądowego dotyczącego separacji i nie musi automatycznie dostosowywać warunków umowy do nowej sytuacji rodzinnej klientów.
Czy separacja zmienia ustrój majątkowy?
Orzeczenie separacji skutkuje automatycznym powstaniem rozdzielności majątkowej między małżonkami, podobnie jak przy formalnej intercyzie - od tego momentu każde z nich zarządza swoim majątkiem samodzielnie, a nowo nabywane składniki nie wchodzą już do majątku wspólnego. Nie dotyczy to jednak majątku nabytego wcześniej, w trakcie trwania wspólności majątkowej - w tym zakresie może być potrzebny odrębny podział majątku, analogiczny do tego przy rozwodzie.
Czy można wrócić do małżeństwa bez separacji?
Separacja, w przeciwieństwie do rozwodu, jest odwracalna - na wspólny wniosek małżonków sąd może zniesienie separacji orzeczonej wcześniej, po czym małżeństwo wraca do normalnego funkcjonowania prawnego, łącznie z przywróceniem wspólności majątkowej, o ile strony nie postanowią inaczej. To istotna różnica względem rozwodu, który jest trwały i nie pozwala na "odwrócenie" decyzji bez zawarcia nowego małżeństwa.
Co warto zrobić przed orzeczeniem separacji?
Jeśli planujecie separację, a macie wspólny kredyt hipoteczny, warto wcześniej ustalić między sobą, jak będzie wyglądać spłata rat w praktyce - kto faktycznie mieszka w nieruchomości, kto pokrywa jaką część raty, i co się stanie w razie problemów finansowych jednej ze stron. Choć bank nie wymaga formalnego dokumentu regulującego te kwestie, nieformalne porozumienie między małżonkami znacząco ułatwia codzienne funkcjonowanie w okresie separacji i pomaga uniknąć nieporozumień prowadzących do zaległości w spłacie.