Spłata kredytu hipotecznego to dla wielu osób moment prawdziwej ulgi - ale bywa on nieco gorzki, gdy okazuje się, że wpis o zobowiązaniu wciąż widnieje w Biurze Informacji Kredytowej, mimo pełnego rozliczenia z bankiem. Czy da się go usunąć i na jakich zasadach? Wyjaśniamy krok po kroku.
Dlaczego spłacony kredyt wciąż tam widnieje?
Wbrew intuicji, spłata zobowiązania nie usuwa automatycznie danych z systemu BIK. Banki mogą nadal przetwarzać informacje historyczne, jeśli kredyt był spłacany terminowo, a klient wcześniej wyraził zgodę na takie przetwarzanie - dopóki ta zgoda nie zostanie wycofana, wpis może być widoczny jeszcze przez kilka lat po zamknięciu kredytu.
Inaczej wygląda sytuacja przy zobowiązaniach spłacanych z opóźnieniami przekraczającymi 60 dni - w takim przypadku, o ile bank wcześniej formalnie poinformował klienta o zamiarze dalszego przetwarzania danych, może to robić nawet bez jego zgody.
Kiedy realnie można usunąć dane?
Istnieją trzy główne sytuacje, w których wnioskowanie o usunięcie danych ma sens. Po pierwsze - gdy kredyt został spłacony w całości, a klient nie wyraził zgody na dalsze przetwarzanie danych w celach statystycznych czy marketingowych. W takim przypadku wystarczy złożyć wniosek do banku, który przekazał informacje do BIK - to zawsze bank, a nie samo biuro, decyduje o edycji lub usunięciu wpisu.
Po drugie - przy zobowiązaniach spłacanych z opóźnieniem, dane mogą być przetwarzane bez zgody przez maksymalnie 5 lat. Jeśli podejrzewasz, że Twoje dane są przetwarzane bez wystarczającej podstawy prawnej albo zawierają błędy, masz prawo wnioskować o korektę lub usunięcie. Po trzecie - jeśli od zamknięcia kredytu minęło więcej niż 5 lat, a wpis wciąż widnieje w systemie, możesz domagać się jego usunięcia jako przeterminowanego.
Jak złożyć wniosek krok po kroku?
Zanim złożysz jakikolwiek wniosek, sprawdź dokładnie zawartość własnego raportu BIK - dzięki temu zobaczysz, jakie dokładnie informacje są przetwarzane i na jakiej podstawie. Następnie, jeśli uznasz, że dane powinny zostać usunięte, złóż pisemny wniosek do banku, powołując się na konkretną podstawę - brak zgody na dalsze przetwarzanie, upływ ustawowego okresu 5 lat albo błędy w samych danych.
Bank ma 30 dni na rozpatrzenie takiego wniosku. Jeśli uzna go za zasadny, przekazuje odpowiednią dyspozycję aktualizacji lub usunięcia danych bezpośrednio do BIK.
Co zrobić, gdy bank odmówi?
Jeśli bank odrzuci Twój wniosek, a Ty nadal jesteś przekonany, że dane są przetwarzane niezgodnie z prawem, możesz złożyć reklamację bezpośrednio w BIK. Gdyby i ta droga nie przyniosła efektu, ostatnim krokiem pozostaje skarga do Urzędu Ochrony Danych Osobowych - instytucji nadzorującej prawidłowe przetwarzanie danych osobowych w Polsce.
Czy zawsze warto czyścić BIK?
Niekoniecznie. Jeśli zobowiązanie było spłacane terminowo, a zawarte w raporcie dane są poprawne, ich obecność może wręcz działać na Twoją korzyść - pozytywna historia zwiększa Twoją wiarygodność w oczach banków przy przyszłych wnioskach kredytowych, więc pochopne usuwanie takich wpisów mija się z celem.
Inaczej sprawa wygląda przy wpisach negatywnych, mogących obniżać zdolność kredytową - w tym przypadku warto zadbać o ich usunięcie lub korektę, o ile jest to zgodne z przepisami. Regularne monitorowanie własnego raportu i znajomość praw wynikających z RODO to najlepszy sposób na skuteczne zarządzanie swoją historią kredytową.
Zobacz też: Jak pobrać raport BIK za darmo? Poradnik.