Zakup mieszkania z rynku wtórnego standardowo wiąże się z dodatkowym obciążeniem podatkowym - PCC w wysokości 2 proc. wartości nieruchomości. Od sierpnia 2023 roku obowiązuje jednak wyjątek dla osób kupujących swoje pierwsze lokum, który pozwala tego kosztu uniknąć. Wyjaśniamy, kto może skorzystać z tej ulgi i na jakich zasadach.
Na czym polega ta ulga?
To preferencja podatkowa wprowadzona nowelizacją ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Osoba kupująca swoje pierwsze mieszkanie lub dom jednorodzinny na rynku wtórnym nie płaci standardowego 2-procentowego podatku PCC, jaki normalnie obciąża tego typu transakcje. Przy zakupie nieruchomości wartej 420 000 zł oznacza to realną oszczędność rzędu 8 400 zł - kwotę, którą można przeznaczyć choćby na wykończenie mieszkania.
Kto może z niej skorzystać?
Zwolnienie dotyczy wyłącznie osób, które faktycznie kupują pierwszą nieruchomość w swoim życiu - zarówno w Polsce, jak i za granicą. Warunkiem jest brak wcześniejszego posiadania mieszkania, domu jednorodzinnego, choćby niewielkiego udziału w nieruchomości mieszkalnej, a także spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Z ulgi mogą korzystać wyłącznie osoby fizyczne - nie obejmuje ona spółek, fundacji ani innych podmiotów prawnych.
A co przy wspólnym zakupie?
Sytuacja komplikuje się, gdy nieruchomość kupują wspólnie dwie osoby, a tylko jedna z nich spełnia warunki ulgi. W takim przypadku zwolnienie stosuje się proporcjonalnie do udziału tej konkretnej osoby w prawie własności. Jeśli para kupuje mieszkanie po połowie, a jedna osoba ma już inną nieruchomość, tylko połowa wartości transakcji zostanie objęta zwolnieniem - od drugiej połowy trzeba będzie zapłacić standardowy podatek.
Jakich nieruchomości dotyczy zwolnienie?
Ulga obejmuje lokale mieszkalne w budynkach wielorodzinnych oraz domy jednorodzinne, niezależnie od ich typu - wolnostojące, bliźniaki czy segmenty w zabudowie szeregowej. Nie obejmuje natomiast garaży kupowanych osobno, samodzielnych komórek lokatorskich, lokali użytkowych ani niezabudowanych działek - chyba że stanowią część przynależną do lokalu mieszkalnego, objętą tą samą księgą wieczystą.
Jak to wygląda formalnie u notariusza?
Dobra wiadomość jest taka, że korzystanie ze zwolnienia nie wymaga żadnych dodatkowych wniosków w urzędzie skarbowym. Wystarczy, że notariusz odpowiednio odnotuje w akcie notarialnym, iż transakcja podlega zwolnieniu - kupujący nie musi później składać deklaracji PCC-3 ani samodzielnie regulować podatku. Przed podpisaniem aktu warto jednak przygotować oświadczenie potwierdzające spełnienie warunków ulgi oraz podstawowe dane identyfikacyjne, żeby cały proces przebiegł sprawnie.
Rynek pierwotny a wtórny
Warto pamiętać, że przy zakupie mieszkania bezpośrednio od dewelopera podatek PCC w ogóle nie występuje - cena nieruchomości zawiera już 23-procentowy VAT, więc temat zwolnienia z PCC dotyczy wyłącznie transakcji na rynku wtórnym. Dzięki tej uldze zakup pierwszego mieszkania od osoby prywatnej może dziś wypaść pod względem kosztów okołotransakcyjnych korzystniej niż zakup od dewelopera - warto to uwzględnić, porównując oferty z obu rynków.
Powiązane tematy, które warto poznać przy okazji: Podatek PCC od hipoteki – ile wynosi, jak go zapłacić i Koszty notarialne przy kredycie hipotecznym – ile zapłacisz u notariusza.